Verštryggingabull og okurvextir

Žaš rżrnar allt ķ lķfinu. Viš eldumst öll og rżrnum. Höfum ekki sama žróttinn um sextugt eins og viš höfšum um tvķtugt. Dżr og plöntur gera žaš lķka į žeirra lķfskeiši. Aš lokum lķkur žvķ meš dauša. Žaš eru helst mįlmar sem višhalda veršmęti sķnum meš aldrinum.

Ekkert rżrnar, jafnvel ekki ęr.

Žetta vita margir en ekki allir gera sér grein fyrir žessu.

Žaš er vonlaust aš fara meš ker fullt af fiski ķ Bónus til žess aš fį mjólk, ost, brauš og lambalęri svo eitthvaš sé nefnt. Upprunalegur tilgangur peninga er aš aušvelda višskipti. Gull og önnur veršmęti voru notuš til žess aš geyma og sżsla meš veršmęti. Nśna eru peningar įvķsun į veršmęti sem einhver annar getur borgaš, sem hefur fengiš veršmęti frį žér. Žetta er upprunalegur tilgangur peninga.

Svo datt mönnum ķ hug aš gera peninga aš vöru og žaš vęri hęgt aš hagnast į žvķ. Žaš var byrjaš į žvķ aš lįna peninga. Menn bjuggu til vexti til žess aš hagnast og višhalda veršmęti peninga sinna. Žaš var snjöll ašferš. Žaš var hęgt aš višhalda „veršlausum“ peningum viš upphaflegt veršmęti sitt (ef vel gengur) og jafnvel aš fį smį bónus, sem oft voru notašir til žess aš brśa biliš ef einhver stóš ekki ķ skilum į geišslum. Meš vöxtum įtti aš öllu jöfnu aš višhalda veršmętum og koma ķ veg fyrir rżrnun.

Hér į Ķslandi var ekki nóg aš eiga pening og fį vexti af žeim. Žennslan var slķk aš peningar rżrnušu meš miklum hraša. Žvķ meiri peningar sem voru ķ umferš .Žeim mun meira lękkaši veršmęti žeirra. Žaš var oršiš naušsynlegt fyrir žį sem eiga peninga aš koma žeim ķ umferš strax og fį įvöxtun. Žeir sem raunverulega voru aš bśa til veršmęti voru fljótir aš finna lyktina og hękkušu bara veršiš ķ žį įtt sem markašurinn žoldi. Žetta kallast veršbólga.

Žeir sem voru rķkir af peningum fundu lķka lyktina į žvķ hvernig hęgt vęri aš gręša į peningum; aš lįna peninga į hįum vöxtum žannig aš žeir įvöxtušu fé sitt mjög vel, langt umfram įhęttu sem fylgir žvķ aš lįna peninga.

Žetta var ekki nóg. Žaš žurfti aš gręša lķka į peningum aukalega.

Upp var žvķ tekin verštrygging (sem upphaflega vextir įttu aš dekka). Žaš var fundin upp einhver ašferš aš reikna śt hvaš veršmęti rżrnušu og bęta žvķ viš höfušstólinn – sem upphaflega vextir įttu aš dekka.

Žaš var ekki nóg, heldur voru vextir verštryggšir lķka.

Žarna komum viš innį afleišuvišskipti, sem verštrygging er. Hér į Ķslandi er verštrygging byggš į huglęgu mati. Žaš er fundiš śt hvaš „mešalfjölskylda“ eyšir miklu ķ hitt og žetta. Til dęmis matarinnkaup, fatnaš, flugferšir, bķlakaup, leiguverš ķbśša og svo framvegis.

Eftir žvķ sem meira er neytt žvķ hęrri veršur veršbólgan. Žvķ hęrri sem veršbólgan er žvķ hęrri veršur verštrygging og vextir lķka. Sem sagt, žeir sem eiga peninga til aš lįna öšrum eru stöšugt aš gręša langt umfram žvķ sem vextir įttu aš dekka. Žeir sem skulda tapa mun meira en žeir eiga skiliš.

Afleišuvišskipti, sem verštrygging er, er ekkert annaš en spįkaupsmennska sem ašeins sérmenntašir einstaklingar eiga aš fįst viš, eftir langa menntun. Hér į Ķslandi er žessum afleišuvišskiptum varpaš į žjóšina sem margir hafa varla hįskólamenntun til žess aš gera sér grein fyrir hvaš žeir eru aš hlekkja sig viš ķ skuldafangelsi. Žegar fólk tekur verštryggt lįn, žį reiknast upphęšin langt ķ framtķšina meš stjarnfręšilegum upphęšum, sem fólk tekur trśanlega aš žaš verši komiš meš stjarnfręšilega hį laun į sama tķma. Sś er raunin ekki.

Žaš žarf ekki nema ķslenskt efnahagshrun, alvarlegan jaršskjįlfta, eldgos, strķš eša önnur įföll, žį hękka lįnin strax. Sem sagt lįnveitandi er tryggšur bak og fyrir, en lįntakandi er hjįlplaus og įn allra varna.

Verštrygging er bull og böl. Žetta er eitthvaš sem žarf aš afnema sem fyrst. Lįta markašinn stjórnast af ešlilegum vöxtum. Žaš er mikilvęgt aš žaš sé hęgt aš hafa neikvęša vexti af og til, til žess aš auka hagvöxt. Žaš er ekki hęgt meš verštryggingabulli.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Góšur pistill.

Verštrygging er ekki ašeins óęskileg heldur beinlķnis skašleg hagkerfinu.

Gušmundur Įsgeirsson, 26.7.2019 kl. 16:49

2 identicon

Sęll

Svona skrifa heimalningar sem telja verštryggingu sérķslenskt fyrirbrigši. Vissulega eru verštrygging ekki almennt į lįnum til almennings, en mjög svo į leigusamningum um alla Evrópu (nema helst Bretlandi). En uppsagnarįkvęši lįna og breytilegir vextir eru bara önnur leiš aš sama marki og sķst betri fyrir lįntakendur.

Mikiš er oršiš leišinlegt hversu mikill grįtkór tjįir sig į Ķslandi. ég sé aš forsöngvarinn er męttur til aš taka undir.

EINAR S. HĮLFDĮNARSON (IP-tala skrįš) 27.7.2019 kl. 11:22

3 Smįmynd: Jóhann Elķasson

Mjög góš grein, ętti aš vera skyldulesning ķ Hagfręšideildum Hįskólanna.....

Jóhann Elķasson, 27.7.2019 kl. 13:29

4 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Einar S. Hįlfdįnarson.

Verštrygging į śtlįnum bankakerfisins til neytenda er sérķslenskt fyrirbrigši. Hér er ekki veriš aš tala um leigusamninga og ekki heldur "uppsagnarįkvęši" lįna (hvaš svo sem žaš žżšir) eša breytilega vexti. Vissiršu kannski ekki aš mörg verštryggš lįn eru einmitt meš breytilegum vöxtum? Hvaša grįtkór ertu svo aš tala um?

Mikiš er alltaf leišinlegt aš sjį fólk blanda sér ķ umręšu um žetta mįlefni meš einhverjum hįlfkvešnum vķsum og óljósum meiningum um manninn frekar en mįlefniš. Hver er eiginlega tilgangurinn meš athugasemd žinni? Ert žś ašdįandi verštryggingar eša fylgjandi śtbreišslu hennar? Ef svo er žį vęri heišarlegra aš segja žaš hreint śt og fęra einhver rök fyrir žeirri afstöšu, frekar en aš reisa strįmenn.

Gušmundur Įsgeirsson, 27.7.2019 kl. 15:19

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband